* Geçiş Ve Kullanım Alanları
* Kombi Seçimi Ve Montaj
* Soba Ve Diğer Kullanım
* Emniyetli Kullanım
* Verimli Kullanım
Doğalgaza geçişte binalarda yapılması gerekenler nelerdir?
- Doğalgaz Kullanılacak Alanda Teknik Inceleme: Sistemin kurulacağı yerde ısı ihtiyacı, cihaz seçimi, havalandırma sisteminin belirlenmesi, baca uygunluğu gibi dönüşümle alakalı teknik konularda inceleme yapılır.
- Kalorifer Kazanlarında Dönüşüm: Mevcut (kömür - fuel oil) kazanlar inceletilerek bu kazanlarda dönüşüm yapılabileceği gibi, yeni doğalgazlı kazanda monte ettirilebilir. Isı kapasitesi ve mevcut radyatörlerler de göz önünde bulundurulmalıdır.
- Baca Dönüşümü: Diğer yakıtların kullanıldığı binalarda bacalar geniş olduğundan, doğalgaza geçişte baca kesitlerinin daraltılması gerekmektedir. Çünkü bacanın eski haliyle kullanılması bacada yoğuşmaya neden olur. Bu durum bacada hasarlara ve kazan borularında çürümeye yol açar.
Merkezi Isıtma Amaçlı Kullanım
Merkezi sistem birden fazla bağımsız bölümün bir kazan dairesinden ısıtılmasıdır.
Genellikle 12 veya daha fazla bağımsız bölüm içeren binalarda ilk yatırım maliyeti ve tesisatın işletme şartları açısından tavsiye edilir.
Doğalgaz kullanımında merkezi ısıtma kalorifer kazanı, brülör, otomatik kontrol sistemi, sirkülasyon pompası, emniyet donanımları,vana, pompa, doğalgaz sayacı, izolasyon, borulama, baca, tesisat armatürleri, gibi temel unsurlardan oluşan bir sistemdir.
Doğalgaz yakıldığında duman gazları ile
birlikte su buharı ortaya çıkmaktadır. Duman gazlarındaki su buharının kazan içinde yoğuşması kazanın ömrünü kısaltan en önemli faktördür. Yoğuşan su buharı asidiktir ve metal malzemede tahribata neden olur. Bu nedenle merkezi ısıtma sistemlerinde kullanılan kazanlarda yoğuşma kontrol altına alınmalıdır. Bu ise otomatik kontrol vasıtasıyla dönüş suyunun kontrolü ile gerçekleşir.
Ilk yatırım ve işletme maliyeti düşüktür. Özellikle otomatik kontrol ilavesi ile sistem daha kontrollü hale geldiği için işletme maliyeti daha da düşecektir. Ayrıca ısınma tek noktadan olduğu için daha emniyetlidir.
Merkezi ısıtma sisteminin ana elemanları kazan ve brülörlerdir.
Çelik kazanlar
Çelik esnek bir malzeme olduğu için ısı tekniğinde en uygun malzeme olarak bilinmektedir. Yüksek ısıl gerilimlere dayandığından çatlama riski yoktur. Çelik kazanların uluslararası standartlara uygunluk şartı aranmalı, doğalgaza uygun dizayn edilmiş olmalıdır. Fiyatları diğer seçeneklere göre ucuz, tamiratı daha kolay ve kireçlenme riski düşüktür.
Blok olarak üretildikleri için nakliyeleri, dar yere sokulmaları dökme dilimli kazanlar gibi kolay değildir.
Çelik kazanlar TSE 497, TSE 4040, TSE 4041(ısıl verim, kapasite)satandartlarına uygun olmalıdır.
Döküm kazanlar
Çelik kazanın kazan dairesine taşınamadığı durumlarda dilimler halinde döküm kazan kullanılabilir. Dilimlerin montajı mutlaka uzman kişilerce yapılmalıdır. Ömürleri uzundur, pahalıdırlar, kullanımdan kaynaklanan döküm çatlakları tamir edilemeyeceğinden dilim değişimi gerekir, dilim ilavesi ile kapasite artırımı mümkündür. Döküm gevrek bir malzeme olduğundan uygun olmayan kullanım ve işletme koşullarında çatlama riski vardır.
Döküm kazanların ithal edildiğinde, DIN 1691 ve 4702 normuna yerli kazanlarında TSE 430 , 4040, 4041 (ısıl verim) satndartına uygun olması gerekir.
Yoğuşmalı kazanlar
Duman gazlarında bulunan su buharının kazan içerisinde yoğuşması kazan ömrünü olumsuz etkilediğinden engellenmek istenir. Bu nedenle su buharı duman gazı ile birlikte bacadan atmosfere atılır.
Ancak bu su buharı bir enerji taşımaktadır ve klasik tip sıcak su kazanlarında bu enerjiden faydalanmak mümkün değildir.
Günümüzde bu enerjiden de faydalanmanın yolları bulunmuştur. Yoğuşmalı kazanlar duman gazında bulunan su buharını yoğunlaştırarak ve baca gazı sıcaklığını düşürerek ilave enerji kazanır.
Yoğuşmalı kazanlarda baca gazındaki su buharının yoğuşturulması için gazların temas ettikleri yüzeylerin sıcaklıkları baca gazı yoğuşma sıcaklığı değerinin altında olmalıdır. Aksi halde bir yoğuşma olmaz. O halde yoğuşmalı kazanların etkin bir şekilde kullanılması için, sistem su sıcaklıkları yoğuşma sıcaklıklarının altında olmalıdır.
Doğalgazda kullanılan brülörler de şu şekilde sınıflandırılır.
Üflemeli Brülörler
Dökme dilimli kazanlarda dilim ilavesiyle kapasite yükseltilmesinde brülör değişimi gerekmeyebilir. Bu tip brülörlerde yanma havası bir fan vasıtasıyla alınır. Üflemeli brülörlü kazanlarda brülör değişimi vasıtasıyla yakıt tipi rahatlıkla değiştirilebilmektedir. Merkezi kazan sistemlerinde mutlaka 2 - 3 kademeli ve modülasyonlu brülörler tercih edilmelidir. Tek kademeli brülörler daha küçük kapasitelerde (örneğin 70 kw altında)tercih edilebilir.
Havalandırmanın rahat olmadığı kazan dairelerinde tercih edilmelidir, gürültüleri fazladır, hareketli parçaları olduğundan arıza ihtimali daha fazladır, bağlandığı kazandan söküldüğünde kazandan başka bir yakıt yakabilir.
Atmosferik Brülörler
Yakma sistemi evlerimizde sofbenin aynısıdır, gürültü yok denecek kadar azdır, bu tip brülörler doğalgaz ve LPG yakarlar, kazan dairesi havalandırmasının iyi olması gerekir, baca bağlantısının rahat olması gerekir, arıza ihtimali yok gibidir.
Alevsiz Brülörler
Seramik fiber yanma kafası dolayısıyla alevsiz yanma teknolojisine sahip bir brülördür. Yalnızca kendisine özel kazanlarda kullanılabilir. Özel bir brülördür.
Çift Yakıtlı Brülörler
Hem fuel oil hem de gaz yakabilen brülörler olup, gazın kesilmesi halinde fuel oil ile çalışma imkanı sağlar. Kesintisiz çalışmak zorunda olan endüstriyel tesislerde tercih edilirler.
Kişilerin ısıtma cihazlarını yaşadıkları mahalde kendi konfor ve istekleri doğrultusunda kullanarak ısınma şeklidir.
Bireysel ısıtmada genel olark ilk yatırım maliyeti merkezi sisteme göre daha yüksek olmasının yanısıra işletme maliyeti de, cihazların ulaştığı verim değerlerinin düşük olması nedeniyle daha yüksektir.
Tercih edilmesinin başlıca nedeni yakıt ücretlerinin kişiye özel olarak ödenmesidir.
Her dairenin bağımsız ısıtılması anlamına gelen bireysel kullanıma yönelik ısıma sistemlerini kombiler, kat kaloriferi ve sobalı ısıtma sistemleri ve şömineler oluşturmaktadır.
Kat Kaloriferleri
Kat kaloriferleri, kazan içindeki suyun istenilen sıcaklıkta ısıtılması ve bunun bir pompa vasıtasıyla radyatörlerde dolaştırılması ile mekanınısıtılmasını sağlayan cihazlardır.
Kat kaloriferli sistemlerde kullanılan yakma sistemi, Kat Kalorifer kazanı, Çelik Kazan, Çelik Dumanlı Borulu Kazan, Döküm Kazan olarak sınıflandırılır.
Kat kalorifer kazanları tamamen doğalgaza uygun dizayn edilmiş olabileceği gibi mevcut mazotlu kat kalorifer kazanlarının doğalgaza dönüşümü de mümkün olabilir.
Kat kaloriferlerinin kazanları hem atmosferik hem de üflemeli brülörlü olabilir. Boylerli tip cihazlarla sıcak su teminide sağlanabilmektedir.
Kombi Seçimi Ve Montaj yukarı †
Kombi kat Kaloriferlerinin seçim kriterleri ve montaj kuralları
Doğalgaz ve Lpg yakmak üzere geliştirilmiş olan kombi kat kaloriferlerinin ülkemizdeki kullanımı gün geçtikçe yaygınlaşmaktadır
Kombilerin en önemli avantajı, kullanıcıya arzu ettiği konfor koşullarını bağımsız olarak temin edebilme serbestliği sağlamasıdır. Diğer önemli avantajı ise ısının aynı konut içerisinde üretilip tüketilmesi sayesinde istenilmeyen ısı kayıplarının minumum düzeyde kalması ve kullanımının ekonomik olmasıdır. En önemli dezavantajı ise ilk yatırım maliyetinin özellikle çok daireli apartmanlarda merkezi ısıtma sistemlerine göre yüksek olmasıdır. Işlevsel özellikleri bir takım farklılıklar içeren kombi cihazlarının seçiminde yapılan hatalar ısınma sorunları oluştururken yakıt tüketimini de olumsuz yönde etkilemektedir. Montajlarda yapılan hatalar ise işletme esnasında cihazlarda karşılaşılan sorunları artırmakla birlikte sonu ölümle bitebilen müessif olaylara neden olabilmektedir.
Kombi kat kaloriferi yatırımının hem tekniğe uygun, hem de ekonomik olarak gerçekleştirebilmesi için aşağıdaki belirtilen kriterlerin göz önünde bulundurulması gerekir.
Cihaz Seçimi
Mahal koşulları, ısıtma sisteminin özellikleri ve kullanıcının ihtiyaçları gözününde bulundurularak yapılmalıdır. Yanlış cihaz seçimi ilk yatırım maliyetini gereksiz yere artmasına, ayrıca işletme problemleri yanında yakıt sarfiyatının da yükselmesine neden olacaktır.
Cihaz Montajı
Emniyetli bir yanma ve güvenli kulanım için mutlaka uluslar arası standartlara ve ilgili gaz idaresinin şartnamelerine uyulmalıdır. Cihaz ve tesisat montajı standartlara uygun yapılmadığı taktirde işletmeye alma ve çalışma esnasında istenilmeyen sorunlarla veya daha da kötüsü messif olaylarla karşılaşabileceği unutulmamalıdır.
Eğitim ve Tecrübe
Cihaz seçimi ve montajında kullanılan teknik elemanlar konusunda deneyimli ve eğitilmiş olmalıdır.
Kombi Cihazlarının seçim kriterleri nelerdir?
Mahal koşulları
Mahalin hacmi
Bacalı veya fanlı kombi cihazları açık yanma hücrelidirler. Yanma işlemini ortam havasını kullanarak yerine getirdikleri için bu tip cihazların monte edildiği mahaller, minimum 10-12 m³ hacminde olmalıdır.
Havalandırma Durumu
Bacalı ve fanlı cihazlar, içinde bulundukları mahalin havasını kullandıklarından bulundukları hacimler yeterli havalandırmaya sahip olmalıdır.Mahal uygun kesite sahip bir iç mahalden sürekli olarak havalandırmalıdır. Menfez kesitleri cihaz kapasitesine bağlıdır. Ve 24,000 kcal/h’lık bir cihaz için 130cm² dir
Hermetik cihazların monte edildiği mahale havalandırma menfezi konulmasına gerek yoktur. Çünkü bu tip cihazlar sanip oldukları özel baca kiti vasıtasıyla, yanma için gerekli taze havayı doğrudan dış atmosferden alır ve eğzoz gazını yine aynı set vasıtasıyla dış ortama tahliye ederler.
Bacalı tip cihaz özel bir uygulama ile dolap ve kapalı bir hücre içerisine monte edilecekse bu durumda bu bölümün üst ve alt seviyelerinde çekiş ve taze hava gereksinimi için sırayla 32-65cm² kesitlerinde birer adet menfez bulundurulmalıdır.
Baca durumu
Bacalı cihazların monte edileceği mahalde çekişi iyi, uygun kesite sahip müstakil veya şönt tip bir baca bulunmalıdır. Cihazların bacaya bağlantısında standartların öngördüğü kriterlere uyulmalıdır. Baca bağlantı borusu bacaya tam sızdırmaz olarak bağlamalıdır. Hermetik ve fanlı cihazlar için baca gereksinimi yoktur. Ancak fanlı cihazlarda atık gaz seti, hermetik cihazlarda ise baca kiti uygun konumda ve ölçüde monte edilmelidir.
Hermetik cihazlarda atık gaz setinin çıkış noktası bir başka kombinin çıkış setine açılabilir pencere veya herhangi bir hava menfizine 100cm’den daha yakın olmamalıdır. Bu konuyla ilgili olarak standartlarda öngörülen detay uygulama kurallarına riayet edilmelidir.
Cihazları duman kanalı ve atık gaz çıkış setlerinin yanabilir malzemelerden uzaklığı minimum 5cm olmalıdır.
Bacalı tip kombiler, müstakil bacalı apartmanlarda yukarıdan aşağıya doğru maksimum 5 kata kadar şönt bacalı apartmanlarda ise yine yukarıdan aşağıya doğru maksimum 10 kata kadar uygulanabilir. Daha fazla kat içeren yüksek apartmanlarda ise yine bu sınırları aşan alt katlara Hermetik kombi uygulamak zorundadır.
Isı Kaybı
Kombinin monte edileceği konutun ısı kaybı, içinde bulunulan bölgenin iklim koşulları ve binanın yalıtımı dikkate alınarak konfor koşullarını sağlayacak şekilde hesaplanmalıdır. Kombiler genellikle 20,000 kcal/h ve 25,000 kcal/h kapasitelerinde üretilirler. Konutun hesaplanan ısı ihtiyacı dikkate alınarak uygun kapasiteli cihaz belirlenmelidir.
Kritik devre basınç kaybı
Kombilerde kullanılan sirkülasyon pompaları genellikle 3 devirlidir. Sirkülasyon pompasının debisi konutun ısı ihtiyacını, basma ve yüksekliği ise kalorifer tesisatındaki direnci yenerek nitelikle olmalıdır. Cihaz iç direnci ile kritik devre basınç kaybı toplamı pompanın manometrik basma yüksekliğinden düşük olmalıdır. Aksi takdirde kalorifer tesisatındaki yetersiz sirkülasyon ve ısınamama sorunlarıyla karşılaşılır. Bu nedenle kullanılacak kombinin sirkülasyon pompası karakteristik değerlerini tesisata uygunluğu kontrol edilmelidir. Ayrıca cihaz montajı yapıldıktan sonra, ısıtma tesisatının toplam direnci dikkate alınarak sirkülasyon pompasının çalışma kademesi uygun devre ayarlanmalıdır.
Tesisat su hacmi ve genleşen su miktarı
Kalorifer tesisatında genleşen su miktarı, kombi cihazı içerisendeki genleşme tankı kapasitesi ile yakından ilgilidir. Tesisat suyunun ısınması sonucu oluşan genleşmenin tank tarafından kompanze edilmesi gerekir. Kombilerde kullanılan genleşme tankı hacmi cihaz kapasitesine göre 6-10 litre arasında değişmektedir. Tesisattaki toplam su miktarı ise radyatör cinsi, boru çapı metrajı ile yakın ilişkilidir. Kombi cihazlarının monte edileceği konutlarda tesisattaki toplam su miktarı maksimum 220 litreyi aşmamalıdır. Bu nedenle kombi cihazlarının yeni konutlarda gerek yakıt tasarrufu gerekse genleşmenin konpanze edilmesi amacıyla düşük su hacimli radyatörlerin kullanımı tercih edilmelidir. Tesisatta mevcut radyatörler kullanılacaksa tesisat su hacminin cihazın genleşme tankı kapasitesine göre uygunluğu kontrol edilmelidir.
Cihazın modeli, ateşleme şekli
Bacalı, fanlı ve hermetik kombilerin ateşleme türüne göre pilot alevli ve elektronik ateşlemeli modelleri mevcuttur. Pilot alevli cihazlarda çalışma konumunda pilot sürekli yandığından ihmal edilecek düzeyde de olsa ilave bir gaz tüketimi söz konusudur. Elektronik ateşlemeli cihazlarda ise ısıya veya sıcak suya ihtiyaç duyulduğunda ana yakıcı otomatik olarak devreye girmektedir. Bu nedenle elektronik ateşlemeli cihazların kullanımı daha konforlu, yakıt tüketimi daha ekonomiktir. Ancak elektronik ateşlemeli kombilerin ilk yatırım maliyeti biraz daha yüksektir.
Ateşleme türüne göre hangi cihazın seçilmesi gerektiği kararında teknik bir sınırlama yoktur. Bu karar tamamıyla kullanıcının arzusu ve tercihine göre verilmelidir.
Cihaz ve tesisat montajında dikkat edilecek hususlar
Kombi cihazları üretim ve uygulama teknolojileri gereği bacalı, hermetik ve fanlı olmak üzere üç farklı modelde üretilir. Ve piyasaya sunulurlar. Işlevsel özellikleri gereği her üç tip cihazın monte edilebileceği mahaller ile ilgili sınırlamalar ve tesisat montajlarına ilişkin kurallar uluslar arası standartlarda tanımlanmıştır.
Genel Hususlar
- Cihaz ve tesisat montajı, ilgili firmanın montaj kitapçıklarına ve ilgili gaz idarelerinin uygulama prosedürlerine göre yapılmalıdır.
- Tesisat ve cihaz montajını yapacak ustalar, ilgili firma ve gaz kuruluşlarının eğitimlerine katılmış, doğalgaz tesisatı uygulamaları konusunda deneyimli olmalıdır.
- Montajda kullanılacak malzemelerin gözle muayenesi yapılmalı, montaj öncesi kir, pas ve çapaklardan arındırılmalıdır.
- Montajda kullanılacak kalorifer ve gaz tesisatı boruları montaj öncesi antipas boya , montaj sonrası ise uygun renkle boyanmalıdır.
- Kombi kat kaloriferlerinin monte edileceği mahalle düz satıhlı, cihaz boyutlarına uygun ölçülere sahip, bir düşey duvar bulunmalıdır. Eğer cihaz, yanabilir malzemeden yapılmış bir duvar üzerine monte edilecekse, duvar mutlaka ısıya dayanıklı bir malzeme ile korunmalıdır.
- Cihaz, pilot alevi görülebilecek, kontrol ve kumanda sistemlerinde rahatlıkla müdahale edebilecek şekilde yerden yaklaşık 1,5 metre yüksekliğe monte edilmelidir.
- Kombi kat kaloriferine servis ve bakım hizmetlerinin rahatlıkla verilebilmesi için cihaz önden minimum 45cm, yan taraflardan ise 6cm boşluk kalacak şekilde duvara monte edilmelidir.
- Cihaz özel bir askı tertibatı ile uygun bağlantı parçaları ( vida, dubel, vb.) kullanılarak sağlam bir şekilde duvara monte edilmelidir.
- Bacalı kombilerin duman kanalı sağlam bir şekilde bacaya tutturulmalı, baca giriş kısmı alçı ile sıvanmalı ve tam sızdırmazlık sağlanmalıdır.
- Cihaz elektrik fişi mutlaka topraklı bir prize bağlanmalıdır.
- Montaj sonrası bütün sistemin montaj kontrolü yapılmalı ve uygunluğu kanıtlanmalıdır. Gaz hattı, ısıtma ve sıcak su devresi, havalandırma, topraklama, elektrik, ve baca atış sisteminin kontrolü yapılmadan cihaz kesinlikle işletmeye alınmamalıdır. Hermetik cihazları baca kiti montajlarında her ne koşul altında olursa olsun kiriş veya kolon gibi binaya ait taşıyıcı unsunlar delinmemelidir.
Kombi Cihazları Nerelere Monte Edilebilir ?
A) Bacalı Cihazlar
- Taze hava temini yeterli,
- Minimum 10-12 m³ hacminde,
- Çekici iyi şönt veya müstakil bacası olan mutfak, veya özel cihaz odası gibi mahallere
B) Fanlı Cihazlar
- Taze hava temini yeterli,
- Minimum 10-12m³ hacminde,
- Dış ortama azami 3m mesafedeki mutfak, kapalı balkon yada özel cihaz odası gibi mahallere
C) Hermetik Cihazlar
- Dış ortamda yeterli taze hava sirkülasyonu olan,
- Dış ortam azami 3m mesafedeki mutfak, kapalı balkon, veya özel cihaz odası gibi mahallere
Kombi Cihazları Nerelere Monte Edilmez ?
A) Bacalı ve Fanlı Cihazlar
- Banyo,
- Yatak odası,
- Açık balkonlara,
Kesinlikle monte edilmemelidir. !!!
B) Hermetik Cihazlar
- Baca kiti aydınlığa verilen mahallere,
- Açık balkonlara.
Kesinlikle monte edilmemelidir.!!!
Gaz Tesisatı Montajı
- Gaz hattında özel doğalgaz borusu kullanılmalıdır. Gaz tesisatı fittingsli yapılacaksa bağlantı yerlerinde keten ve sızdırmazlık macunu kullanılmalıdır.
- Doğalgaz tesisatında kullanılacak borunun çapı ve güzergahı onaylı projeye uygun olmalıdır. Gaz boru çapı cihaz gaz giriş ölçüsünden daha küçük olmamalıdır.
- Gaz tesisatının sızdırmazlık testi yapılmadan ve uygunluğu kontrol edilmeden cihaz işletmeye alınmamalıdır. Gaz hattı sızdırmazlık kontrolü gaz sayacı ile cihaz gaz vanası, ve gaz vanası ile gaz bloğu arasında ayrı ayrı yapılmalıdır.
- Kombi girişine gaz açma / kapama amacıyla mutlaka bir adet küresel doğalgaz vanası konulmalıdır,
- Gaz boruları dolap içlerinden lambri arkasından, kartonpiyer altından geçirilmez. Mutlaka açıktan çekilmek zorundadır.
- Gaz borusunun geçiş güzergahı konusunda ilgili gaz idaresinin şartnamesine uyulmalıdır.
Isıtma ve Kullanım Sıcak Su Devresi Montajı
- Kalorifer tesisatında siyah dikişli boru, kullanım suyu tesisatında ise galvaniz boru kullanılmalıdır.
- Soğuk su girişine bir adet açma kapama vanası ile soğuk su tesisatından gelecek pislikleri tutmak amacıyla bir adet filtre konulmalıdır.
- Kombinin kalorifer dönüş hattı üzerine bir adet pislik tutucu filtre konulmalıdır.
- Tesisat montaj konumuna göre üstten veya alttan dağıtım olabilir. Eğer ısıtma tesisatı üstten dağıtım ise tesisatın en üst noktasına otomatik hava tahliye pürjörü konulmalıdır.
- Her bir radyatörün giriş ve çıkışına radyatör vanası konulmalıdır dönüşe konulacak vananın reğlaj ayarı tip olması tavsiye edilir.
- Kullanım esnasında radyatörlerde olabilecek havanın tahliye edilebilmesi amacıyla her radyatör grubunda hava tahliye pürjörü olmalıdır.
- Herhangi bir nedenle tesisatta oluşacak aşırı genleşme neticesinde kalorifer tesisat suyu 3 bar emniyet ventilinden tahliye olacaktır. Mahalde kirliliğe neden olmamak için 3 bar emniyet ventilinin ucu uygun bir boru parçası ile drejana bağlanmalıdır.
- Kombi kalorifer tesisatındaki suyun zorunluluk halinde boşaltılması gerekebilir. Bu amaçla; kalorifer tesisatının en alt seviyesindeki uygun noktaya
( genellikle banyo) boşaltma musluğu takılmalı ve en yakın gidere bağlantısı yapılmalıdır.
- Kombinin kullanım sıcak su devresi bulaşık ve çamaşır makinelerini de besliyorsa, uygun yerlere bağlantı muslukları monte edilmelidir.
Sonuç
Türkiye’de ısıtma sektörünün kombi cihazlarıyla tanışması, doğalgazın ülkemize gelmesi ile birlikte başlamış ve tip cihazların kullanımı özellikle 1989 yılından sonra yaygınlaşmıştır. Kombilerin seçimi ve montajları konusunda firmaların ve gaz kuruluşlarının farklı yaklaşımları ve uygulamaları söz konusudur. Yanlış cihaz seçimleri ve uygun tarzda yapılmayan montajlar kullanıcının mevcut sistemlerden beklentilerini karışılayamamasına neden olmakla birlikte, işletmeye alma ve işletme safhasında bir çok problemle karşılaşılmamasına ve hatta ne yazık ki ölümcül olayların meydana gelmesine neden olmaktadır. Bu durum özellikle kullanıcıları mağdur etmektedir.
Dolayısıyla satıcı ve montajcı firmalar olarak uluslar arası standartlarda öngörülen montaj kurallarından hiçbir şekilde taviz verilmemeli, yerel gaz idareleri illere göre farklı doğalgaz dönüşüm şartnamesi uygulamak yerine ortak bir şartname uygulamasına geçilmelidir.
Soba Ve Diğer Kullanım yukarı †
Doğalgaz Sobalı Sistemler
Doğalgaz sobaları öncelikle en çok kullanılan odaya takılıp daha sonra koşullar uygun olduğunda diğer odalara da takılabilmesi açısından dar gelirli ailelere uygun bir çözüm olarak önerilebilir.
Sobalıların tipi odaların konumuna, büyüklüğüne ve baca durumuna göre belirlenmelidir. Kombilerde olduğu gibi sobalar bacalı ve hermetik olmak üzere iki türlüdür. Bacalı sobalar mutlaka bacaya bağlanmalıdır ve baca bağlantıları kısa tutulmalıdır. Bu sobalar 8 m³ den küçük hacimlere yerleştirilmemelidir. Bacalı sobalar 6.000-12.000 kcal/h kapasite aralığındaki tiplerde üretilebilmektedir. Hermetik sobalar ise bacaya ihtiyaç göstermezler. Dış duvara monte edilen hermetik sobalar özel bacası sayesinde yanma havasını dışardan alıp, baca gazlarını da dışarıya verirler. Mahal kısıtlaması gerektirmeden atmosfere bakan her hangi bir duvara monte edilebilir.
Dış görünüşleri dekoratif olan sobalar, üzerindeki termostat düğmesi sayesinde ayarladığınız sıcaklığa uygun olarak çalışırlar.
Otomatik ateşlemelidirler. Alev söndüren otomatik emniyet sistemi mevcuttur.
Şömineler
Dekoratif amaçlı olup, daha çok salon ve oturma odası gibi alanların ısıtılmasında kullanılır.
Sıcak su amaçlı kullanım
Bu grupta şofben ve kombileri sayabiliriz.
Doğalgazlı şofbenler veya kombiler sıcak su kullanım yerine ve bacaya yakın bir yere monte edilmelidir. Merkezi sıcak su sistemlerinde kazan yardımıyla boylerdeki su ısıtılarak depolanır, ihtiyaç anında kullanılır ve böylece sıcak su ihtiyacı karşılanır.
Pişirme amaçlı kullanım
Konutlarda pişirme amacıyla kullanılan cihazlar genellikle ocaklar ve fırınlardır. Şu anda kullanılan ocaklarda, yalnızca enjektör (ocak memeleri) değiştirilerek mutfaklarda doğalgaz kullanılabilir. Mutfağa gaz ulaşabilmesi için tesisat çekilmeli ve gaz emniyeti açısından havalandırma koşullarının sağlanması gerekmektedir.
Emiyetli Kullanım yukarı †
Bacalı doğalgaz cihazlarını 8 m3'ten daha küçük alanlara yerleştirmeyiniz.

Bu tip cihazların bulundukları alandan en az 150 cm2 net geçişli atmosfere açılan havalandırma menfezleri bulunmalıdır. Bu menfezleri asla kapatmayınız.

Bacalı kombi veya soba bulunan odalarda yatmayınız.

Bacalı cihazlarınızı (şofben veya kombi) banyo ve tuvaletlere yerleştirmeyiniz.

Hermetik kombinizi kapalı balkonlarda kullanırken havalandırma menfezini açık tutunuz.
Hermetik kombinizi açık balkonlarda kullanırken mutlaka koruyucu bir kutu içerisinde muhafaza ediniz.

Bacalarla İlgili Güvenlik Önlemleri
- Yüksekliği 4 metreden az bacalara, bacalı kombi veya şofben bağlamayınız

Şönt (ortak) bacalara bacalı kombi, şofben veya soba bağlamayınız.


-
Bacalı cihazlarınızın baca bağlantılarını, ek yerlerini ve bacaya bağlandığı noktaları sızdırmaz (alüminyum folyolu bantlar) malzeme ile kaplayınız.
-
Bacalarınızı düzenli olarak temizletiniz

Tesisat dönüşümü yaptırmadan önce bacalarınızı mutlaka temizletiniz.
Temizlenmemiş veya tıkanmış bacalar kombi, soba ve şofbenlerden çıkan zehirli gazın bacadan geri gelmesine neden olabilir. Bu durumlarda ölümle sonuçlanan kazalar meydana gelebilmektedir.
Doğalgaz kullanımına başladıktan sonra bacalarınızı tıkanmaya karşı yılda bir defa temizletiniz.

Doğalgaz iç tesisatında kullanılan boruları paslanmaya ve korozyona karşı koruyunuz.
Boy rengi olan doğalgazın standart rengi olan sarıyı kullanınız.

Gaz kaçağı riskini ortadan kaldırmak için ocak ve kombilerdeki eskimiş, paslanmış veya ömrü tamamlanmış bağlantı fleksileri mutlaka değiştirilmelidir.
Fleksilerin değiştirilmesi işlemi Bursagaz tarafından sertifika verilmiş firmalarca yapılmalıdır.
Fleksileri TS10670 ve TS 10380 standartlarına uygun olarak, üzerine sarı plastik ( SHRİK) kaplama bulunmasına dikkat ediniz.

Baca bağlantı borularınızı en fazla iki dirsek kullanarak bacaya takınız.
Baca borularının birleşme noktalarını sızdırmaz alimünyum bantlarla kaplayınız.
Baca borularının bacaya bağlandığı alanları alçıyla kapatınız.
Şofben, kombi ve soba bacalarınızın her birini ayrı bir müstakil bacaya bağlayınız.
Bacalarınızı çatı mahyasını geçecek şekilde yükseltiniz ve baca borularınızı kesinlikle camdan dışarı çıkarmayınız.

Cihazlarınızın verimli ve güvenilir çalışmasını istiyorsanız imalatçının kullanma klavuzuna ve BURSAGAZ’ ın talimatlarını uyunuz. Düzgün monte edilmemiş veya bakımı iyi yapılmamış cihazlar zehirli bir gaz olan karbonmonoksit üretirler. Doğalgaz cihazlarında karbonmonoksit gazına sebep olan durumların bazıları şunlardır:
- Cihazın yakıcı bölümlerinde özel sargının iyi yapılmamış olması veya toz olması.
- Bacaların tıkanması.
- Temiz hava girişinin engellenmesi.
Karbonmonoksit her ne kadar renksiz, tatsız kokusuz olsa da karbonoksiti solumak, bulantıya, baygınlığa, soğuk algınlığına ve benzer semptomlara neden olur. Eğer doğalgaz cihazınızın iyi çalışmadığından şüpheleniyorsanız yetkili servis elemanları tarafından bakımını yaptırınız.
Pişirme ocakları ve bacalı doğalgaz cihazları 8 m3 den daha küçük hacimlere yerleştirilemez. Bu tip cihazların bulundukları mahalden en az 150 cm2 net geçişli atmosfere açılan havalandırma menfezleri bulunmalıdır. Bu menfezler sürekli açık kalmalıdır. Menfezin cihaz karşısındaki duvar veya pencereden açılmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca konulacakları hacimlerin büyüklüğü ne olursa olsun bacalı cihazlar açık balkon, yatak odası, banyo, WC gibi yerlere konulmadığı gibi banyo, WC ve yatak odalarından duman boruları geçirilerek baca bağlantısı yapılamaz.
Su ısıtıcılarına yönelik güvenlik önerileri nelerdir?
- Su ısıtıcısını yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddelerin konulduğu yerlere monte etmeyiniz.
- Su sıcaklığını düşük tutmak haşlanma kazalarından insanı korur. Çocuklar, özürlüler ve yaşlı insanlar genelde haşlanmadan kaynaklanan yaralanmaların iyileşmesinde zayıf ve dirençsizdirler.Sıcaklığı ayarlamadan önce su ısıtıcısı kullanım talimatnamesini mutlaka okuyunuz.
Çatı izolasyonu enerji faturalarının düşük gelmesine yardımcı olur.Ancak doğru izolasyon yapılmadığı takdirde yangın çıkma tehlikesi mevcuttur.Dolayısıyla yalıtım yapmayı düşünüyor veya halihazırda yapmışsanız şu güvenlik önlemlerine dikkat ediniz;
- Yalıtımı; fırınlar,su ısıtıcıları,fan motorları,kapı zili transformatörleri, bacalar ve gaz yakıcı cihazlar ve benzeri ısı kaynaklarından uzak tutunuz.
- Bu tip ısı kaynaklarının çevresine yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı olmayan yalıtımlar monte ediniz.
- Çatı veya saçak borularını kapatmayınız.
|